Luật Trí tuệ nhân tạo chính thức có hiệu lực từ tháng 3/2026

Theo luật, trí tuệ nhân tạo được hiểu là việc thực hiện bằng điện tử các năng lực trí tuệ của con người, bao gồm học tập, suy luận, nhận thức, phán đoán và hiểu ngôn ngữ tự nhiên. Phân loại mức độ rủi ro của hệ thống AI
Luật Trí tuệ nhân tạo quy định hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) được phân loại theo 3 mức độ rủi ro, gồm: rủi ro cao, rủi ro trung bình và rủi ro thấp. Trong đó, hệ thống AI có rủi ro cao là hệ thống có khả năng gây thiệt hại đáng kể đến tính mạng, sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; đồng thời có thể ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng hoặc an ninh quốc gia.
Hệ thống AI có rủi ro trung bình là hệ thống có khả năng gây nhầm lẫn, tác động hoặc thao túng người sử dụng trong trường hợp người dùng không nhận biết được chủ thể tương tác là hệ thống trí tuệ nhân tạo hoặc không nhận biết nội dung do hệ thống AI tạo ra. Hệ thống AI có rủi ro thấp là các hệ thống không thuộc hai nhóm rủi ro nêu trên.
Đối với hệ thống AI thuộc nhóm rủi ro cao, nhà cung cấp có trách nhiệm tự phân loại hệ thống trước khi đưa vào sử dụng. Các hệ thống được xác định thuộc nhóm rủi ro trung bình hoặc rủi ro cao phải có hồ sơ phân loại kèm theo để phục vụ công tác quản lý, giám sát.
Luật cũng quy định cơ chế kiểm tra, giám sát tương ứng với từng mức độ rủi ro. Theo đó, hệ thống AI rủi ro cao sẽ được kiểm tra định kỳ hoặc khi có dấu hiệu vi phạm; hệ thống AI rủi ro trung bình được giám sát thông qua báo cáo, kiểm tra chọn mẫu hoặc đánh giá của tổ chức độc lập; còn hệ thống AI rủi ro thấp được theo dõi, kiểm tra khi xảy ra sự cố, có phản ánh hoặc khi cần thiết nhằm bảo đảm an toàn, đồng thời không làm phát sinh các nghĩa vụ không cần thiết đối với tổ chức, cá nhân.
Quy định về trách nhiệm minh bạch
Luật Trí tuệ nhân tạo cũng đặt ra yêu cầu minh bạch trong việc phát triển và sử dụng công nghệ AI. Theo đó, các hệ thống AI có tương tác trực tiếp với con người phải được thiết kế và vận hành để người sử dụng có thể nhận biết đang tương tác với AI, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Nhà cung cấp phải bảo đảm nội dung âm thanh, hình ảnh, video do hệ thống AI tạo ra được đánh dấu bằng định dạng máy đọc theo quy định của Chính phủ.
Bên triển khai có trách nhiệm thông báo rõ ràng khi cung cấp ra công chúng các nội dung văn bản, âm thanh, hình ảnh hoặc video được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng AI nếu nội dung đó có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực của sự kiện, nhân vật.
Đối với các nội dung mô phỏng hoặc giả lập ngoại hình, giọng nói của người thật, hoặc tái hiện các sự kiện có thật, bên triển khai phải gắn nhãn dễ nhận biết để phân biệt với nội dung thật.
Riêng đối với các tác phẩm điện ảnh, nghệ thuật hoặc sáng tạo, việc gắn nhãn sẽ được thực hiện theo phương thức phù hợp, bảo đảm không làm cản trở việc hiển thị, trình diễn hoặc thưởng thức tác phẩm.
Phát triển hệ sinh thái và thị trường AI
Luật cũng quy định nhiều chính sách nhằm thúc đẩy phát triển hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo. Theo đó, tổ chức, cá nhân nghiên cứu, phát triển và làm chủ các công nghệ AI cốt lõi sẽ được hưởng chính sách ưu đãi và hỗ trợ đặc thù theo quy định của pháp luật.
Các doanh nghiệp, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực AI được hưởng mức ưu đãi và hỗ trợ cao nhất theo quy định; đồng thời được tạo điều kiện tiếp cận hạ tầng, dữ liệu và môi trường thử nghiệm phục vụ nghiên cứu, sản xuất và thương mại hóa sản phẩm, dịch vụ AI.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ được hỗ trợ về chi phí, đào tạo và kết nối thị trường. Bên cạnh đó, các sản phẩm và dịch vụ AI trong nước cũng được Nhà nước ưu tiên sử dụng theo quy định của pháp luật về đấu thầu.
Luật còn định hướng phát triển nguồn nhân lực AI thông qua việc tích hợp nội dung cơ bản về trí tuệ nhân tạo, tư duy tính toán, kỹ năng số và đạo đức công nghệ vào chương trình giáo dục bắt buộc; đồng thời khuyến khích các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và đại học xây dựng chương trình đào tạo về AI, khoa học dữ liệu và các chuyên ngành liên quan, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và tổ chức quốc tế.
Nhằm nhanh chóng đưa Luật Trí tuệ nhân tạo vào cuộc sống, ngày 3/3/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng đã ký ban hành Quyết định số 367/QĐ-TTg về Kế hoạch triển khai thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo./.