Startup tham vọng đặt các trung tâm dữ liệu AI trong các tuabin gió ngoài khơi

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang đẩy thế giới vào một cuộc chạy đua năng lượng chưa từng có. Chỉ riêng trong năm 2025, các trung tâm dữ liệu AI đã tiêu thụ khoảng 448 TWh điện, một con số khổng lồ tương đương với tổng mức tiêu thụ điện hàng năm của nước Đức. Các nhà phân tích dự báo rằng nhu cầu này có thể tăng gấp đôi chỉ trong vòng 5 năm tới, gây áp lực cực lớn lên lưới điện địa phương và đặt ra những câu hỏi hóc búa về tính bền vững của AI trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng sạch. Bên cạnh đó, việc xây dựng các trung tâm dữ liệu trên đất liền đang vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ cộng đồng do lo ngại về việc chiếm dụng quỹ đất và tác động môi trường.
Trước thực trạng này, Aikido Technologies, một startup có trụ sở tại San Francisco, Mỹ, đã đề xuất một giải pháp táo bạo: đưa toàn bộ hoạt động điện toán ra ngoài khơi. Công ty đề xuất ý tưởng có tên AO60DC, một hệ thống tích hợp tua-bin gió nổi khổng lồ, hệ thống lưu trữ pin và các mô-đun trung tâm dữ liệu vào một cấu trúc duy nhất. Thay vì xây dựng các trang trại máy chủ trên đất liền và phải kéo đường dây truyền tải dài từ các nguồn điện xa xôi, thiết kế của Aikido đặt cơ sở hạ tầng điện toán trực tiếp tại nguồn năng lượng tái tạo.
Cấu trúc này về cơ bản là một nền tảng nổi với 3 chân trụ lớn. Bên trong các chân trụ này là những mô-đun trung tâm dữ liệu được bít kín, chứa các giá đỡ máy chủ, trong khi tua-bin gió gắn phía trên sẽ tạo ra điện năng để cung cấp trực tiếp cho hệ thống bên dưới. Mỗi chân trụ có các bể dằn kéo dài xuống độ sâu khoảng 20 mét, nơi phần trên của mỗi bể chứa một sảnh dữ liệu có công suất từ 3 đến 4 megawatt. Tổng cộng, một nền tảng đơn lẻ có thể hỗ trợ công suất tính toán khoảng 10-12 megawatt, được cung cấp năng lượng chủ yếu bởi một tua-bin gió 15-18 megawatt.
Một trong những ưu thế vượt trội của giải pháp này là khả năng làm mát hiệu quả. Hệ thống của Aikido sử dụng cơ chế làm mát thụ động, truyền nhiệt từ các trung tâm dữ liệu qua vách thép của các bể nằm trực tiếp trong nước biển. Theo thông tin, phương thức này giúp nền tảng đạt chỉ số hiệu quả sử dụng năng lượng (PUE) ấn tượng ở mức 1.08, tiệm cận giới hạn lý thuyết lý tưởng là 1.0, trong khi mức trung bình của ngành hiện nay là 1.5. CEO Aikido Sam Kanner chia sẻ rằng việc tận dụng nguồn điện tại chỗ và hệ thống làm mát miễn phí từ đại dương sẽ giúp giải pháp này có tính cạnh tranh cao về chi phí so với các trung tâm dữ liệu truyền thống.
Về mặt thực thi, Aikido không bắt đầu từ con số không mà tận dụng chuỗi cung ứng sẵn có từ ngành dầu khí và điện gió ngoài khơi. Các cấu trúc thép và sảnh dữ liệu được chế tạo sẵn tại nhà máy, sau đó được lắp ráp hoàn chỉnh tại cảng trong vòng chưa đầy một tuần trước khi đưa ra khơi, giúp rút ngắn đáng kể thời gian so với mức 5-6 tháng của các nền tảng truyền thống.
Startup này cũng có kế hoạch tận dụng công suất hơn 50 gigawatt của các địa điểm điện gió nổi đang bị đình trệ trên toàn cầu để chuyển đổi thành các trung tâm dữ liệu có chủ quyền. Hiện tại, Aikido đang chuẩn bị lắp đặt nguyên mẫu đầu tiên công suất 100 kW tại Na Uy vào cuối năm 2026 trước khi triển khai dự án thương mại đầu tiên tại Vương quốc Anh vào năm 2028. Tầm nhìn dài hạn của công ty là xây dựng các trang trại gió ngoài khơi có khả năng hỗ trợ công suất tính toán từ 30 megawatt đến hơn 1 gigawatt, biến đại dương thành giải pháp cứu cánh cho cơn khát năng lượng trong kỷ nguyên AI.

Tác giả: LH, (New Atlas)