Sở Khoa học và Công nghệhttps://skhcn.dongnai.gov.vn/uploads/skhcn/logo-skhcn-2025-01.png
Thứ năm - 26/02/2026 13:46
Xem với cỡ chữ
Trong cuộc chiến chưa có hồi kết giữa các nhà khoa học và vi khuẩn, có một nhóm vi khuẩn khét tiếng có tên là ESKAPE, được viết tắt từ Enterococcus faecium, Staphylococcus aureus, Klebsiella pneumoniae, Acinetobacter baumannii, Pseudomonas aeruginosa và các loài Enterobacter. Nhóm vi khuẩn này đặc biệt giỏi né tránh thuốc kháng sinh, khiến chúng trở thành nguyên nhân chính gây ra các bệnh nhiễm trùng khó điều trị, thường lây truyền trong thời gian nằm viện.
Richard Payne từ Đại học Sydney là tác giả dẫn đầu nghiên cứu có thể dẫn đến việc phát triển một loại thuốc hoàn toàn mới để chống lại vi khuẩn kháng kháng sinh (Stefanie Zingsheim/Đại học Sydney)
Trong nhiều năm nay, các nhà khoa học vẫn đi tìm cách tiêu diệt nhóm vi khuẩn kháng thuốc này cũng như các loại vi khuẩn khác có khả năng tránh né các phương pháp diệt khuẩn ngày càng tinh vi của chúng ta. Ví dụ, chúng ta đã thấy thuốc kháng sinh biến hình, viên thuốc vàng, gai titan, nhíp phân tử và hàng chục chiến lược khác nhằm giúp chúng ta chiếm ưu thế trong cuộc chiến chống lại những kẻ thù nhỏ bé nhưng nguy hiểm này. Nay các nhà nghiên cứu từ nhiều trường đại học và viện nghiên cứu ở Úc đã bổ sung thêm một vũ khí tiềm năng khác vào cuộc chiến chống lại vi khuẩn kháng thuốc: đó là đường. Cụ thể, một loại đường được gọi là axít pseudaminic. Mặc dù tương tự như một số loại đường được tìm thấy ở người nhưng dạng đường này chỉ được sản xuất bởi một số loại vi khuẩn nhất định, nơi chúng giúp vi khuẩn di chuyển, bám vào mô vật chủ và tránh bị hệ miễn dịch phát hiện. Chúng đã được tìm thấy bao phủ bề mặt của nhiều loại vi khuẩn gây bệnh khác nhau, gồm Helicobacter pylori, Campylobacter jejuni và A. baumannii kháng thuốc. Tuy nhiên, nghiên cứu và nhắm mục tiêu vào loại đường này là một thách thức đối với các nhà khoa học. May mắn là, các nhà nghiên cứu Úc đã khắc phục được vấn đề này bằng cách tổng hợp đường này từ đầu thay vì nghiên cứu chúng trên bề mặt vi khuẩn. Sau đó, họ phủ đường các chuỗi axít amin ngắn gọi là peptit và bằng cách tách đường ra khỏi vi khuẩn, họ đã có thể huấn luyện kháng thể nhận biết chúng ngay cả khi chúng ở dạng cấu hình phức tạp trên bề mặt của vi khuẩn. Đồng tác giả nghiên cứu Nicollas Scott từ Đại học Melbourne cho biết: “Dạng đường này rất quan trọng đối với độc lực của vi khuẩn nhưng chúng rất khó nghiên cứu. Việc có các kháng thể có thể nhận biết chúng một cách chọn lọc cho phép chúng ta lập bản đồ vị trí xuất hiện và cách chúng thay đổi ở các mầm bệnh khác nhau. Kiến thức đó trực tiếp góp phần vào việc chẩn đoán và điều trị tốt hơn”. Thật vậy, thử nghiệm các kháng thể mới được huấn luyện này trên chuột bị nhiễm A. baumannii cho thấy chúng đã loại bỏ mầm bệnh thành công và bảo vệ chuột an toàn trước ảnh hưởng của vi khuẩn, gồm viêm phổi và nhiễm trùng trong máu. Về cơ bản, đường đóng vai trò như một ngọn hải đăng dẫn đường cho kháng thể tìm đến mục tiêu. Nhóm nghiên cứu hiện đang lên kế hoạch dành 5 năm tiếp theo để phát triển loại thuốc miễn dịch có thể sử dụng trong thực tế để chống lại A. baumannii. Nếu thành công, ít nhất một chữ cái sẽ bị loại bỏ khỏi nhóm ESKAPE gây chết người này.
